Witamy w kompendium wiedzy o jednym z najważniejszych ośrodków przemysłowych w Dolinie Kamiennej. Poznaj historię legendarnej fabryki STAR, przeanalizuj potencjał nowoczesnej Specjalnej Strefy Ekonomicznej i odkryj unikalne walory przyrodnicze miasta otoczonego Puszczą Iłżecką.
Historia Starachowic to fascynująca opowieść o przekształcaniu surowców naturalnych w technologię. To tutaj, w dolinie rzeki Kamiennej, od wieków wykuwano żelazo, które budowało potęgę regionu.
Zakon Cystersów z pobliskiego Wąchocka odegrał kluczową rolę w industrializacji tych ziem. Wykorzystując łatwo dostępne złoża rud żelaza oraz energię wodną rzeki Kamiennej, zakonnicy stworzyli sieć kuźnic i dymarek. Do dziś w nazewnictwie i topografii miasta widoczne są ślady tej wczesnoprzemysłowej działalności, która położyła podwaliny pod późniejszy rozwój metalurgii.
W XIX wieku Stanisław Staszic, wybitny reformator i wizjoner, włączył Starachowice do ambitnego planu "ciągłego zakładu fabryk żelaznych na rzece Kamiennej". Kulminacją tych działań było uruchomienie pod koniec stulecia nowoczesnego Zespołu Wielkopiecowego. Był to jeden z najbardziej zaawansowanych technologicznie obiektów w ówczesnej Europie, napędzany węglem koksowym, co stanowiło przełom w wydajności wytopu.
Decydujący moment nastąpił w ramach budowy Centralnego Okręgu Przemysłowego (COP) w latach 30. XX wieku, kiedy powstały Zakłady Starachowickie produkujące uzbrojenie (armaty). Po wojnie profil produkcji zmieniono na cywilny. W 1948 roku z taśmy zjechał pierwszy STAR 20. Fabryka stała się sercem miasta, zatrudniając tysiące pracowników i stymulując rozwój osiedli mieszkaniowych, szkół i kultury.
Współczesne Starachowice to miasto, które z powodzeniem przeszło trudną drogę restrukturyzacji. Utworzenie Specjalnej Strefy Ekonomicznej przyciągnęło globalny kapitał. Dziś gospodarka miasta opiera się na wielu filarach: nowoczesnej motoryzacji (MAN), ceramice, poligrafii i przetwórstwie metali, co zapewnia większą stabilność rynku pracy.
Szczegółowa analiza struktury zatrudnienia, kluczowych sektorów przemysłu oraz trendów demograficznych kształtujących lokalny rynek.
Dane szacunkowe na podstawie struktury firm w SSE Starachowice.
Specjalna Strefa Ekonomiczna "Starachowice" jest motorem napędowym całego powiatu. Działalność strefy wykracza poza granice miasta, ale to tutaj zlokalizowane są kluczowe centrale.
Zakłady MAN Bus kontynuują dziedzictwo fabryki Star. Produkowane są tu kompletne szkielety autobusów miejskich oraz komponenty do pojazdów ciężarowych, co czyni miasto ważnym punktem na mapie europejskiego przemysłu automotive.
Region świętokrzyski słynie z surowców ilastych. Firmy takie jak Cersanit i Cerrad wykorzystują lokalny potencjał, tworząc jedno z największych zagłębi produkcji płytek ceramicznych i ceramiki sanitarnej w Polsce.
Dynamicznie rozwija się sektor nowoczesnej poligrafii (drukarnie wielkoformatowe, opakowania) oraz logistyka obsługująca przemysł.
Starachowice to nie tylko praca. Sprawdź, jak wygląda codzienne życie, opieka zdrowotna i oferta kulturalna miasta.
Powiatowy Zakład Opieki Zdrowotnej w Starachowicach to jeden z najważniejszych szpitali w regionie świętokrzyskim. Placówka dysponuje rozbudowanym Szpitalnym Oddziałem Ratunkowym (SOR), nowoczesnym blokiem operacyjnym oraz specjalistycznymi oddziałami (m.in. kardiologia, neurologia).
Architektura mieszkaniowa odzwierciedla historię rozwoju miasta. Obok zabytkowej kolonii robotniczej i urzędniczej z okresu międzywojennego, dominują duże osiedla blokowe (Skarpa, Południe) wzniesione w czasach prosperity fabryki STAR.
W ostatnich latach miasto intensywnie inwestuje w budownictwo czynszowe (TBS) oraz rewitalizację starszych dzielnic (Starachowice Dolne).
Centrum życia kulturalnego stanowi Starachowickie Centrum Kultury (SCK) z kinem "Kultura". Miasto oferuje również bogatą infrastrukturę sportową: Miejską Halę Sportową, krytą pływalnię "Delfin" oraz strzelnicę sportową.
Starachowice położone są malowniczo na pograniczu Gór Świętokrzyskich i Przedgórza Iłżeckiego. Unikalną cechą urbanistyczną miasta jest jego "wtopienie" w otaczające kompleksy leśne. Lasy Siekierzyńskie i Puszcza Iłżecka nie tylko otaczają miasto, ale wręcz wnikają w jego strukturę, oddzielając poszczególne dzielnice pasami zieleni.
Rzeka Kamienna stanowi główną oś hydrograficzną i historyczną miasta.
Liczne wychodnie piaskowców triasowych stanowiące pomniki przyrody nieożywionej.
Co warto zobaczyć? Przewodnik po najważniejszych punktach na turystycznej mapie miasta.
Unikat w skali europejskiej. Zespół Wielkiego Pieca z 1899 roku zachowany w kompletnym ciągu technologicznym. Muzeum oferuje trzy główne ścieżki zwiedzania: technika hutnicza, paleontologia (tropy dinozaurów) oraz historia motoryzacji (ciężarówki STAR).
Jeden z najnowocześniejszych zbiorników rekreacyjnych w województwie. Po kompleksowej rewitalizacji oferuje dwupoziomowe molo, promenadę, piaszczyste plaże oraz wypożyczalnie sprzętu wodnego. Idealne miejsce dla rodzin i rowerzystów.
Unikalny trakt pieszo-rowerowy poprowadzony śladem dawnej kolejki przemysłowej. Przecina miasto zielonym korytarzem, umożliwiając bezpieczną komunikację między dzielnicami z dala od ruchu samochodowego. Po drodze liczne odsłonięcia skalne.
Słynne Opactwo Cystersów (Pomnik Historii), pomnik Sołtysa i malowniczy zalew.
Sezonowe przejazdy zabytkowym składem na trasie Starachowice - Lipie - Iłża.
Serce Gór Świętokrzyskich, sanktuarium relikwii Drzewa Krzyża Świętego i gołoborza.
Miasto jest najbardziej znane z historycznej produkcji samochodów ciężarowych marki STAR (1948–2009). Obecnie słynie z prężnie działającej Specjalnej Strefy Ekonomicznej, która przyciąga inwestorów z branży motoryzacyjnej i ceramicznej, oraz z zabytkowego Wielkiego Pieca.
Starachowice położone są w południowo-centralnej Polsce, w północnej części województwa świętokrzyskiego. Miasto rozciąga się w dolinie rzeki Kamiennej, otoczone lasami Puszczy Iłżeckiej, stanowiąc północną bramę w Góry Świętokrzyskie.
Do największych pracodawców w mieście należą firmy strefowe: MAN Bus (produkcja autobusów), Cersanit i Cerrad (ceramika), PKC Group (wiązki elektryczne) oraz liczne firmy z sektora obróbki metali i poligrafii.
Tak, Powiatowy Zakład Opieki Zdrowotnej w Starachowicach to duży, wielospecjalistyczny szpital z nowoczesnym Szpitalnym Oddziałem Ratunkowym, pełniący kluczową rolę w systemie ochrony zdrowia regionu.